Detaylı Ara
Ana Sayfa Hakkımızda Reklam Yazı Koşullarımız İletişim Abonelik-Alışveriş
English
Haberler
Etkinlik ve Fuarlar
Sektörel Fihrist
İnsan Kaynakları
Arşiv
Bu Sayıda
Temmuz-Ağustos 2014

Kullanıcı Adı
Şifre
Şifremi unuttum

E-bültenimizi almak ve avantajlardan yararlanabilmek için sitemize üye olun
Bookmark and Share
Yeni Enerji
Kasım - Aralık 2008
Sayı - 7
Mercek Altı
Dikili'de 7 Bin Konut Jeotermal Enerjiyle Isınacak
Altyapı çalışmaları tüm hızıyla devam eden Dikili Jeotermal Akışkan Isı Aktarımlı Merkezi Isıtma Sistemi Projesi'nde "şimdilik" 750 konut jeotermal enerjiyle ısınıyor...

İzmir Dikili Belediyesi, 2007 yılının eylül ayında jeotermal enerji ile kentsel alanı ısıtmaya başlamıştı. Belediye, İller Bankası'ndan alınan kredi, kendi öz kaynakları ve bünyesinde kurduğu Dikili Jeotermal A.Ş. ile projenin altyapı çalışmalarını bugünlerde de tüm hızıyla sürdürüyor. 14 bin nüfuslu ilçede ilk etapta 4000 konutun ısıtılacağı projenin hedefi ise 7000 konut. Abonelerden altyapıya katkı payı olarak 1800 YTL ve altı ay boyunca aylık 50 YTL abone ücreti alınıyor. Kentin jeotermal enerjiyle ısıtılması hem halka konfor sağlıyor, ekonomik ısınma imkanı veriyor; hem de turizm bölgesi olan kent, fosil yakıt kullanımıyla kirletilmiyor.

Kente 6 kilometre uzaklıktaki Kaynarca bölgesi jeotermal debi ve sıcaklığıyla Türkiye'nin sayılı jeotermal sahaları arasında yer alıyor. Bölgede 15'i aktif durumda olan 25 adet jeotermal kuyu bulunuyor. Bunlardan beşi Dikili Belediyesi'nin. Belediyenin kullandığı jeotermal kuyu, saniyede 70 litrelik debiye sahip. 405 metre derinlikte 110 °C sıcaklığa ulaşılıyor. 165 metre derinlikte 81/2 inç çapında filtreli borudan sağlanan suyun debisi, kuyuyu bölgenin en güçlü kuyularından birisi yapıyor. Dikili'de 500 konut eşdeğeri alanın ısıtılması, üçte bir kapasite ile çalıştırılan 115 kilovatsaatlik kuyu içi pompayla sağlanıyor. Tam kapasiteyle çalışması durumunda yaklaşık 2 bin konuta ısı verebilecek güçte olan bu kuyudan sonra proje kapsamında diğer kuyuların açılmasına devam edilecek. Hedef, 2008-2009 yıllarında 1500-2000 konut eşdeğerinde binanın ısıtılması; 2009-2010 yıllarındaysa ısıtma kapasitesinin 4 bin konuta kadar yükseltilmesi planlanıyor. Mevcut boru hattı üzerinden, 4 bin konut (20 milyon kilokalori /saat) ısıtılarak, işletilebilir bir sistem oluşturulması tasarlanıyor.

Belediye, Ilıca Bölgesi'ndeki kuyularından da termal amaçlı su üreterek, şehrin yazlık bölgelerinde bulunan otel, motel, pansiyon, kaplıca ve turistik tesisleri doğrudan termal suyla besleyecek. Termal su, kimyasal kullanılmadan PVC borularla jeotermal tesislere dağıtılacak ve Dikili'de sadece yaz ayları değil, diğer mevsimlerde de turizm sektörü ayakta kalabilecek. Ilıca Bölgesi kuyularının devreye girmesiyle Dikili'de 7 bin konut eşdeğeri ısıtma gerçekleştirilmiş olacak. Dikili'de jeotermal proje kapsamında en son teknolojik ürünlerle jeotermal ısı aktarım sisteminin oluşturulmasına çalışılıyor.

 

750 konut ısınıyor...

Kaynarca'dan ilçeye gidiş dönüş kapalı devre 12 kilometre uzunluğunda boru döşenmiş. Jeotermal ısıyı Dikili'ye taşıyan gidiş hattı 300 milimetre çapında yalıtımlı çelik boru; dönüş hattı ise 250 milimetre çapında cam elyaf takviyeli plastik boru (CTP) ile yapılmış. Jeotermal ısının dağıtımı, yalıtımlı paket çelik borularla gerçekleştiriliyor. Isı merkezlerinden bina altı eşanjörlerine taşıma yapılıyor. Dağıtım hattında, sokak/cadde ve bina girişlerinde yeraltı çelik kaynaklı vanalar kullanılıyor. Konut/bina eşanjör dönüşlerinde ısının etkin olarak orantılı dağıtılması için debi/basınç ayar vanaları bulunuyor. Konut ısıtılmasında, normal şehir şebeke suyunun ısıtılması için konut girişlerinde 6 bin-8 bin kilokalori/saat kaynaklı eşanjörler kullanılarak, isteyen vatandaşlara jeotermal enerji ile sıcak su elde etme olanağı da sağlanıyor. Abone hatlarında özel yalıtımlı camelyaf takviyeli, sürtünmesi sıfıra eşdeğer borular kullanılıyor.

 

Kaynarca pompa binası

Tesiste 115 kilowatt'lık bir pompa bulunuyor ve 450 metre derinlikten su çekiliyor. Frekans konvertörüyle de güç ayarlanıyor ve devir sayısı programlanıyor. Jeotermal su kirli olduğundan boru ve pompanın korunması amacıyla, belli bir debide kuyuya miligram seviyesinde kimyasal katılıyor.

 

Kaynarca Isı Merkezi

Yaklaşık 98 °C'lik su, kuyudan biraz ötedeki Kaynarca Isı Merkezi'ne ulaştırılıyor. Kırmızı hattan gelen akışkan, eşanjöre ısısını bırakıyor ve yeşil hattan da çıkıp reenjeksiyona gidiyor. Su, altı kilometre uzaklıktaki Ilıca Isı Merkezi'ne aktarılıyor.

 

Ilıca Isı Merkezi

Kaynarca'dan gelen kapalı devre sıcak su, kentin girişi olan Ilıca Isı Merkezi'nde 5 milyon kilokalori kapasiteli eşanjöre giriyor. Merkez'de, yakın bir gelecekte yeni eşanjörler ve pompalar devreye alınacak ve böylece Dikili merkezin yanı sıra Barışkent'e de su pompalanacak. Ilıca Isı Merkezi ayrıca projenin depo ve atölyesi olarak da kullanılıyor.

Kaynarca, Ilıca arası kapalı devre ısı aktaran jeotermal boru hattı, Kaynarca'dan aldığı ısıyı 84 °C olarak Ilıca Isı Merkezi'ne taşıyor. Ilıca Isı Merkezi'nden şehir içi konutlara/binalara kapalı devre ısı aktarımı yapılıyor. Ilıca Isı Merkezi, Kaynarca'dan kapalı devre aktarılan ısıyı şehir içine, bina altı eşanjörlere taşıyor. Kapalı devre çalışan ısı aktarımı binaların girişinde bulunan eşanjörlere ısı iletiyor. Sistemde, jeotermal akışkan değil de ısı plakalarıyla ısıtılmış şebeke suyu dolaşıyor. Ilıca Isı Merkezi'nden binalara 83 °C ısıtılmış şebeke suyu pompalanıyor. Konutlara ulaşan ısı en az 65 °C oluyor.

 

2500 nüfuslu Barışkent'e de jeotermal enerji ulaştırılıyor

Şehir içi binaların dışında, kentin 60 metre kadar yukarısında bulunan 2500 nüfuslu Barışkent Kooperatifi girişine ısı aktarabilmek için üçüncü bir Isı Merkezi yapılıyor. Isı Merkezi aralık ayı içerisinde tamamlanacak. Kentteki ısı merkezinin Barışkent'teki ısı merkezine uzaklığı 3.5 kilometre. Dolayısıyla 7 kilometrelik bir hat da buraya döşenmiş. Bu ısı merkezinden 74 bina beslenecek.

 

Dikili Jeotermal A.Ş. Genel Müdürü Hasan Gökvardar: "Dünya çapında bir proje"

Projenin dünya çapında bir proje olduğunu söyleyen Dikili Jeotermal A.Ş. Genel Müdürü Hasan Gökvardar, boruların ve sistemin ömrünü uzatmak için kapalı devre temiz suyun, ısıtılarak sistemde dolaştırıldığını belirtiyor. Jeotermalden daha ucuz bir ısınma sisteminin olmadığını vurgulayan Gökvardar, halkın da ilgisinin hat safhada olduğunu söylüyor. Abonelerden kurulum maliyeti olarak 1800 YTL aldıklarını ifade eden Gökvardar şöyle devam ediyor: "Proje iki kademeli. Önce 4 bin, daha sonra ise 7 bin konuta ulaşacağız. Şu anda 100 metrekare eşdeğeri 750 konut ısıtıyoruz. Talebe yetişemiyoruz. 50 YTL, bir konutun ısınması için oldukça düşük bir meblağ. Bunun yanında kullanma suyu da veriyoruz. Bu büyük bir konfor sağlıyor. Maliyeti düşürmek ve halka çok daha ucuz enerji sağlayabilmek için projenin tüm aşamalarında biz çalışıyoruz. Belediyenin işçileri, iş makineleri ve imkanlarıyla projeyi tamamlamayı planlıyoruz. Fakat 7 bin konuta hizmet götürebilmemiz için bir finans kaynağı da bulmamız şart..."

"Bir avantajımız, kuyulardaki sıcaklığın çok yüksek olması. Elektrik üretimini de düşünüyoruz. Fakat bu işlem oldukça pahalıya mal oluyor; belediye bütçesiyle yapılabilecek bir şey değil. Yatırım yapabilecek bir firma olursa, kuyuları öncelikle elektrik üretimine tahsis edeceğiz. Elektrik santralinden dönen suyun sıcaklığı bile bize yetiyor."

"Böyle bir projeye başlamadan önce öncelikle kuyular iyi analiz edilmeli, arazi etütleri iyi yapılmalı. Aksi halde yatırım fiyaskoyla sonuçlanabilir. Bazı ilçelerde bu tip şeyler yaşandı. 80 °C tahmin edilen su 50 °C'ye düştü. Ayrıca belediyelerin kendi imkanlarını kullanmaları da maliyetleri yaklaşık üçte bir oranında azaltıyor..."

 

Devlete büyük görevler düşüyor

"Yenilebilir enerji projelerinde finans ayağı çok önemli. İller Bankası, MTA gibi kuruluşların daha fazla katkı sağlaması gerekiyor. Fakat devlet kuruluşları küçültülmüş durumda. Yola çıkan yerel yönetimler bir süre sonra tek başına kalıyor. Kamu kuruluşları yanınızda olmuyor. Bir jeotermal kuyu açmanın maliyeti 1 trilyon lira civarında. Bu meblağlar küçük yerel yönetimler için oldukça fazla. Yenilenebilir enerji kaynakları kullanımının yaygınlaştırılması lazım. Bu konuda devlete büyük görevler düşüyor."

 


Get it on Google Play













© DOĞA SEKTÖREL
YAYIN GRUBU